Artykuły

Lückens i wsp. Ultrasonograficzna ocena grubości mięśnia poprzecznego brzucha w trakcie ćwiczeń w podwieszeniu. BMC Musculoskeletal Disorders 2015;16:203.

Streszczenie: W badaniach dowiedziono, że ustawienie odcinka lędźwiowego w pozycji leżenia przodem (technika metody Neurac) znacząco wpływa na zwiększenie aktywność mięśnia poprzecznego brzucha. Doniesienie to wspiera zasadność klinicznego zastosowania tej techniki.

Abstrakt:

Cel: Zbadanie i porównanie grubości mięśnia poprzecznego brzucha (TrA) w różnych warunkach/pozycjach: spoczynkowej, w podwieszeniu (ustawienie odcinka lędźwiowego w pozycji leżenia przodem), oraz w trakcie świadomej aktywacji TrA.

Metodologia: Grupa badawcza składała się z 20 zdrowych ochotników (w tym 7 kobiet). By określić grubość TrA wykorzystano technikę obrazowania ultrasonograficznego (USG) w czasie rzeczywistym (częstotliwość pracy: 8.9 MHz, tryb: B-mode). Pomiary wykonano trzykrotnie (z 48 godzinną przerwą pomiędzy). W każdy dzień pomiarowy zarejestrowano aktywację TrA w trzech różnych pozycjach: spoczynkowej (RC), w podwieszeniu całościowym przodem (SC) i podczas świadomego napięcia mięśni brzucha (APC). Grubość TrA jaką otrzymano z obrazów USG została przeanalizowana przy pomocy programu MatLab.

Wyniki: Analiza post-hoc testu t wskazała na znaczące różnice w grubości TrA pomiędzy badanymi pozycjami: RC < SC (p < 0.001; η2 = 0.19; d = 0.96), SC < APC (p < 0.0001; η2= 0.23; d = 1.10), RC < APC (p < 0.0001; η2 = 0.53; d = 2.11).

Wnioski: Technika ustawienia odcinka lędźwiowego w pozycji leżenia przodem jest skuteczna w wywołaniu większej aktywności mięśnia TrA.

You i wsp. Efekt 6-tygodniowego treningu w podwieszeniu na siłę i wytrzymałość mięśni tułowia u osób z dolegliwościami bólowymi lędźwiowego odcinka kręgosłupa. Journal of Physical Therapy Science 2015;27:2591-2596.

Streszczenie: Praca dostarcza dowodów, że ćwiczenia w podwieszeniu są efektywne jeśli chodzi o poprawę funkcji i zmniejszenie bólu u osób z przewlekłymi dolegliwościami bólowymi lędźwiowego odcinka kręgosłupa (LBP).

Abstrakt:

Cel: Zbadanie wpływu 6 tygodniowego treningu w podwieszeniu na poziom: odczuwalnego bólu, siły i wytrzymałości mięsni tułowia oraz funkcji u osób zLBP.

Materiał i metody: W badaniach wzięło udział 12 pacjentów z LBP. Zostali oni losowo podzielenia na dwie grupy: eksperymentalną i kontrolną. W grupie eksperymentalnej wykonywano ćwiczenia w podwieszeniu przez 6 tygodni, natomiast w grupie kontrolnej nie prowadzono w tym okresie żadnej interwencji terapeutycznej.

Wyniki: Po 6 tygodniowym okresie ćwiczeń w podwieszeniu zanotowano znaczący spadek poziomu odczuwalnego bólu oraz stopnia niepełnosprawności jak również poprawę w sile i wytrzymałości mięśni tułowia. W grupie kontrolnej nie odnotowano istotnych zmian badanych zmiennych.

Wnioski: Zastosowanie 6 tygodniowego programu ćwiczeń w podwieszeniu jest efektywne jeśli chodzi o poprawę funkcji i zmniejszenie bólu, jak również poprawę wskaźników siły i wytrzymałości mięśniowej w grupie osób z LBP.

Jeong S. Y. i wsp. Porównanie aktywności mięśniowej części górnej mięśnia czworobocznego grzbietu, części przedniej mięśnia naramiennego oraz mięśnia zębatego przedniego w czasie wykonywania pompek plus na podwieszkach i na stabilnej płaszczyźnie podparcia.
Journal of Physical Therapy Science 2014;26:937–939.

Streszczenie: Ćwiczenia z protrakcją łopatki wykonane na podwieszkach efektywniej zwiększają aktywność mięśniową niż analogiczne ćwiczenia wykonywane na stabilnej płaszczyźnie podparcia. Ponadto, uzyskane rezultaty wskazują, że wykonywanie ćwiczeń na podwieszkach pozwala na uzyskanie korzystnych proporcji między oddziaływaniem górnej części mięśnia czworobocznego grzbietu i mięśnia zębatego, co może odgrywać ważną rolę w przywracaniu prawidłowej ruchomości w stawie ramiennym.

ABSTRAKT

CEL: Ustalenie wpływu pompek plus wykonywanych na różnych płaszczyznach podparcia na aktywność mięśniową kończyn górnych.

Badani: 10 studentów i 18 studentek

Metodologia: Badani wykonywali pompki plus na podwieszkach lub na stabilnej płaszczyźnie podparcia.

Rezultaty: Pompki plus wykonywane na podwieszkach dały znaczący wzrost aktywności mięśniowej części górnej mięśnia czworobocznego, części przedniej mięśnia naramiennego oraz mięśnia zębatego przedniego w porównaniu z ćwiczeniami stabilizacyjnymi wykonywanymi na stabilnej płaszczyźnie podparcia.

Wnioski: Z przeprowadzonych badań wynika, że wykonywanie pompek plus na podwieszkach w większym stopniu podnosi aktywność mięśniową.

Chious S.Y. i wsp. Zaburzone przewodnictwo nerwowe u pacjentów z bólem w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. European Journal of Pain 2014; 18:794-802

Streszczenie: Wyniki tego badania wskazują, że wprowadzenie intensywnych ćwiczeń wzmagających aktywność nerwowo-mięśniową ma korzystny wpływ na leczenie bólu okolicy lędźwiowo-krzyżowej.

ABSTRAKT

Kontekst: Kontrola ruchów tułowia i kończyn zależy od integracji aktywności centralnego i obwodowego, szkieletowo-mięśniowego, układu nerwowego, która może ulec zaburzeniu wskutek dolegliwości bólowych. Znanych jest coraz więcej dowodów wskazujących na korelację deficytów w obrębie centralnego układu nerwowego, kontrolującego mięśnie tułowia i kończyn, z występowaniem dolegliwości bólowych w okolicy lędźwiowo-krzyżowej (LBP). Zagadnienie to wymaga jednak dodatkowych badań.

LBP wpływa na przewodnictwo nerwowe do mięśni grzbietu na różnych poziomach świadomego skurczu. Stąd też celem tego badania była odpowiedź na pytanie czy przewodnictwo nerwowe jest zaburzone u pacjentów z LBP.

Metodologia: Badanie objęło 17 pacjentów z LBP oraz 11-osobową grupę kontrolną. Wykonano obustronną elektromiografię (EMG) prostowników grzbietu (ES) na dwóch poziomach: T12 oraz L4. Uczestnicy wykonali serię krótkich izometrycznych wyprostów grzbietu (50-100% maksymalnego dowolnego skurczu – MVC), w czasie których zostali poddani przezczaszkowej stymulacji magnetycznej. Wielkość wywołanego (nałożonego) skurczu mierzono przy pomocy dynamometru.

Rezultaty: W grupie kontrolnej wielkość nałożonego skurczu zmniejszała się linearnie wraz ze wzrostem siły skurczu. W grupie pacjentów zaś, nie zaobserwowano wspomnianej linearnej zależności. Co więcej, w grupie pacjentów występowały silniejsze skurcze nałożone i dłuższy czas osiągania amplitudy podczas MVC niż w grupie kontrolnej. Pacjenci wykazywali również niższą wartość MVC oraz niższą wartość amplitudy średniokwadratowej aktywności EMG prostowników grzbietu w czasie MVC.

Wnioski: U pacjentów z LBP zaobserwowano obniżenie przewodnictwa z centralnego układu nerwowego do mięśni grzbietu w czasie silnych skurczów dowolnych. Wyniki te sugerują, że celowym byłoby wprowadzenie programów torowania nerwowo-mięśniowego oraz ćwiczeń terapeutycznych obejmujących skurcze dowolne o znacznym nasileniu u pacjentów z LBP.

Chious S.Y. i wsp. Zaburzone przewodnictwo nerwowe u pacjentów z bólem w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. European Journal of Pain 2014; 18:794-802

Streszczenie: Wyniki tego badania wskazują, że wprowadzenie intensywnych ćwiczeń wzmagających aktywność nerwowo-mięśniową ma korzystny wpływ na leczenie bólu okolicy lędźwiowo-krzyżowej.

ABSTRAKT

Kontekst: Kontrola ruchów tułowia i kończyn zależy od integracji aktywności centralnego i obwodowego, szkieletowo-mięśniowego, układu nerwowego, która może ulec zaburzeniu wskutek dolegliwości bólowych. Znanych jest coraz więcej dowodów wskazujących na korelację deficytów w obrębie centralnego układu nerwowego, kontrolującego mięśnie tułowia i kończyn, z występowaniem dolegliwości bólowych w okolicy lędźwiowo-krzyżowej (LBP). Zagadnienie to wymaga jednak dodatkowych badań.

LBP wpływa na przewodnictwo nerwowe do mięśni grzbietu na różnych poziomach świadomego skurczu. Stąd też celem tego badania była odpowiedź na pytanie czy przewodnictwo nerwowe jest zaburzone u pacjentów z LBP.

Metodologia: Badanie objęło 17 pacjentów z LBP oraz 11-osobową grupę kontrolną. Wykonano obustronną elektromiografię (EMG) prostowników grzbietu (ES) na dwóch poziomach: T12 oraz L4. Uczestnicy wykonali serię krótkich izometrycznych wyprostów grzbietu (50-100% maksymalnego dowolnego skurczu – MVC), w czasie których zostali poddani przezczaszkowej stymulacji magnetycznej. Wielkość wywołanego (nałożonego) skurczu mierzono przy pomocy dynamometru.

Rezultaty: W grupie kontrolnej wielkość nałożonego skurczu zmniejszała się linearnie wraz ze wzrostem siły skurczu. W grupie pacjentów zaś, nie zaobserwowano wspomnianej linearnej zależności. Co więcej, w grupie pacjentów występowały silniejsze skurcze nałożone i dłuższy czas osiągania amplitudy podczas MVC niż w grupie kontrolnej. Pacjenci wykazywali również niższą wartość MVC oraz niższą wartość amplitudy średniokwadratowej aktywności EMG prostowników grzbietu w czasie MVC.

Wnioski: U pacjentów z LBP zaobserwowano obniżenie przewodnictwa z centralnego układu nerwowego do mięśni grzbietu w czasie silnych skurczów dowolnych. Wyniki te sugerują, że celowym byłoby wprowadzenie programów torowania nerwowo-mięśniowego oraz ćwiczeń terapeutycznych obejmujących skurcze dowolne o znacznym nasileniu u pacjentów z LBP.

Kim J. i wsp. Efekty ćwiczeń oporowych i oporowo-stabilizacyjnych mięśni okolicy lędźwiowej na ich siłę, pole przekroju poprzecznego i zdolność utrzymania równowagi ciała: ćwiczenia zapobiegające bólowi w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Journal of Physical Therapy Science 2011;23: 247–250.

Streszczenie: Dane uzyskane z przeprowadzonego badania wskazują, że program składający się wyłącznie z ćwiczeń oporowych na maszynach do ćwiczeń wpływa jedynie na powierzchowne grupy mięśniowe. Po dodaniu ćwiczeń stabilizacyjnych na podwieszkach, korzystne zmiany zaobserwowano również w głębokich warstwach mięśniowych.

Abstrakt

Cel: Zbadanie efektów ćwiczeń oporowych oraz programu kompleksowego obejmującego ćwiczenia oporowe i stabilizacyjne na siłę i pole przekroju mięśni okolicy lędźwiowej u osób po 20-tym roku życia.

Badani i metodologia: 14 mężczyzn w wieku 20 do 29 lat zostało przydzielonych losowo do grupy ćwiczeń oporowych (REG, n=7) lub do grupy ćwiczeń oporowych i stabilizujących (RSEG, n=7). Następnie badani ćwiczyli po 50 min. 3 razy w tygodniu przez 8 tygodni.

Metodologia: Do pomiaru siły mięśni okolicy lędźwiowej zastosowano urządzenie Pegasus. Zastosowanie tomografii komputerowej (CT) umożliwiło porównanie i obserwację zmian pola przekroju mięśni okolicy lędźwiowej.

Rezultaty: W obu grupach zaobserwowano znaczący wzrost siły mięśni okolicy lędźwiowej. Analiza przekroju poprzecznego wykazała w grupie REG znaczący wzrost jedynie warstwy powierzchownej mięśni, zaś w grupie RSEG nastąpił znaczący wzrost zarówno warstwy powierzchownej jak i głębokiej mięśni okolicy lędźwiowej.

Wnioski: Kompleksowy program składający się z ćwiczeń oporowych i stabilizacyjnych mięśni okolicy lędźwiowej ma korzystny wpływ na siłę i pole przekroju poprzecznego mięśni, zarówno w ich warstwie powierzchownej jak i głębokiej. Stąd też kompleksowy program obejmujący ćwiczenia oporowe i stabilizacyjne może być efektywną metodą zapobiegania bólowi w okolicy lędźwiowo-krzyżowej.

Lee i wsp. Wpływ ćwiczeń z wykorzystaniem masy własnego ciała na kąt Q i czas włączenia aktywności mięśniowej u wyczynowych lekkoatletów z zespołem bólowym stawu rzepkowo-udowego: randomizowane kontrolowane badanie kliniczne.
Journal of Physical Therapy Science 2014;26: 989–992.

Streszczenie: Wyniki przeprowadzonego randomizowanego kontrolowanego badania klinicznego wykazały efektywność ćwiczeń z wykorzystaniem masy własnego ciała w poprawie stanu pacjentów z zespołem bólowym stawu rzepkowo-udowego. Program składający się z ćwiczeń z wykorzystaniem masy własnego ciała na podwieszkach zmniejszył bolesność i poprawił funkcjonalność mięśnia obszernego bocznego i włókien skośnych mięśnia obszernego przyśrodkowego.

Abstrakt

Cel: Określenie skuteczności programu ćwiczeń terapeutycznych z wykorzystaniem własnego ciężaru u lekkoatletów wyczynowych ze zdiagnozowanym zespołem bólowym stawu rzepkowo-udowego.

Badani: 34 wyczynowych lekkoatletów z Seoul T Center. Zostali oni przydzieleni losowo do trzech grup. Były to: grupa z ćwiczeniami z taśmą elastyczną (EBG), grupa z ćwiczeniami na podwieszkach (SEG) oraz grupa kontrolna (CG).

Metodologia: Ćwiczenia terapeutyczne prowadzono 3 razy w tygodniu przez 8 tygodni. Do określenia skuteczności ćwiczeń oraz czasu włączenia czynności elektromagnetycznej włókien skośnych mięśnia obszernego przyśrodkowego (VMO) i mięśnia obszernego bocznego (VL) wykorzystano wizualną skalę analogową (VAS), długość ścięgna podkolanowego oraz statyczny i dynamiczny kąt Q.

Rezultaty: W grupie EBG odnotowano znaczące zmniejszenie dynamicznego kąta Q. Kąt ten zmniejszył się znacznie bardziej niż w grupie kontrolnej. Redukcja w skali VAS w grupie SEG była znacząca i znacznie większa niż w grupie kontrolnej. Odnotowano znaczące różnice czasów włączenia VL i VMO w grupie SEG pomiędzy testami przed programem terapeutycznym i po jego przeprowadzeniu.

Wnioski: Ćwiczenia terapeutyczne z wykorzystaniem ciężaru własnego ciała mogą zwiększyć efektywność metod stosowanych przez klinicystów u wyczynowych lekkoatletów z zespołem bólowym stawu rzepkowo-udowego.

Saeterbakken AH i wsp. Wpływ treningu stabilizacji centralnej na szybkość rzutu u piłkarek ręcznych J Strength Cond Res 2011;25(3):712-18

Podsumowanie

Wnioski płynące z tego eksperymentu potwierdzają, że funkcjonalny, trójpłaszczyznowy trening stabilizacji centralnej polegający na wykonywaniu stopniowo utrudnianych ćwiczeń stawów biodrowych i tułowia prowadzony w zamkniętych łańcuchach kinematycznych w warunkach niestabilności istotnie poprawił szybkość rzutu u zawodniczek piłki ręcznej. Wydaje się, że zaawansowane pod względem stopnia trudności ćwiczenia poprawiające stabilizację centralną oraz stabilność dają możliwość generowania znacznych prędkości w tak złożonych czynnościach ruchowych, jak rzut w piłce ręcznej.

Streszczenie

Celem pracy było zbadanie wpływu ćwiczeń stabilizacji centralnej prowadzonej zgodnie z zasadami systemu SET na zwiększenie maksymalnej szybkości rzutu piłkarek ręcznych. W badaniach uczestniczyły 24 zawodniczki drużyny piłki ręcznej jednej ze szkół wyższych (16,6±0,3 lat, 63±6 kg, i 169±7 cm). Na początku eksperymentu zawodniczki podzielono na grupę SET (n=14) oraz grupę kontrolną (n=10). Zawodniczki z obu grup przez 6 tygodni uczestniczyły w regularnych treningach piłki ręcznej. Ponadto dwa razy w tygodniu w grupie SET stosowano stopniowo utrudniany program ćwiczeń stabilizacji centralnej polegający na wykonywaniu 6 ćwiczeń w zamkniętych łańcuchach kinematycznych prowadzonych na niestabilnym podłożu. Maksymalną szybkość rzutu zmierzono za pomocą fotokomórek przed i po okresie treningowym. Maksymalna szybkość rzutu w grupie SET zwiększyła się po treningu o 4,9% – z wartości 17,9±0,5 do 18,8±0,4 m/s (p<0,01). Jednocześnie nie zanotowano istotnych zmian w grupie kontrolnej (17,1±0,4 vs 16,9±0,4 m/s). Uzyskane wyniki sugerują, że trening stabilizacji prowadzony w zamkniętych łańcuchach kinematycznych w warunkach niestabilności w znacznym stopniu zwiększa maksymalną szybkość rzutu. Silniejszy i bardziej stabilny kompleks biodrowo-miedniczno-lędźwiowy może przyczyniać się do zwiększenia szybkości wykonania ruchów złożonych. Trenerzy przygotowania siłowego mogą – za pomocą niestabilnego podłoża – wprowadzać siły  zaburzające stabilizację stawów w czasie wykonywania przez zawodników ćwiczeń w zamkniętych łańcuchach kinematycznych. Może to stymulować prawidłowe wzorce nerwowo-mięśniowe i zwiększać siły generowane przez zawodnika, co będzie wpływać na poprawę tak specyficznych czynności ruchowych, jak rzut w piłce ręcznej.

Hübscher M i wsp. Zastosowanie treningu nerwowo-mięśniowego w prewencji urazów sportowych: przegląd systematyczny. Med Sci Sports Exercise 2011;42(3):413-21

Podsumowanie

Na podstawie wyników tego przeglądu można przyjąć, że trening nerwowo-mięśniowy jest  skuteczny w profilaktyce urazów kończyn dolnych wśród dorastających i młodych zawodników uprawiających sporty wykorzystujące piłki.

Streszczenie

Cel: Celem tego przeglądu systematycznego była ocena skuteczności treningu proprioceptywnego/nerwowo-mięśniowego w profilaktyce urazów sportowych. W opracowaniu posłużono się analizą najlepszych dostępnych danych z poprawnie zaprojektowanych (z metodologicznego punktu widzenia) randomizowanych i nierandomizowanych badań. Metodyka: Dwóch badaczy dokonało niezależnie przeglądu dostępnej literatury z wykorzystaniem różnych elektronicznych baz danych i list piśmiennictwa. Przeprowadzono analizę sprawdzającą kryteria włączenia do grup oraz jakość metodologiczną ocenianych prac. Do oszacowania efektów leczenia wykorzystano dane dotyczące ryzyka względnego (RR) i 95% przedziału ufności (CI) z eksperymentów cechujących się wysoką jakością metodologiczną. Wyniki: Z 32 wyselekcjonowanych publikacji do dalszej analizy wykorzystano 7 poprawnie zaprojektowanych eksperymentów. Przeprowadzona analiza zbiorcza wykazała, że wieloaspektowy program treningowy okazał się skuteczny w  zmniejszeniu ryzyka wystąpienia urazów kończyn dolnych (RR = 0,61; 95% CI = 0.49-0.77; p<0,01), nagłych urazów stawu kolanowego (RR = 0,46; 95% CI = 0.28-0.76; p<0,01) i zwichnięć stawu skokowego (RR = 0,50; 95% CI = 0.31-0.79; p<0,01). Samodzielnie prowadzony trening równoważny istotnie zmniejszył ilość urazów stawu skokowego (RR = 0,64; 95% CI = 0.46-0.9; p<0,01) oraz w sposób nieistotny statystycznie zmniejszył ryzyko wystąpienia urazów ogólnych (RR = 0,49; 95% C l = 0.13-1.8; p = 0,28). Ćwiczenia okazały się bardziej skuteczne u zawodników, u których występowały wcześniejsze urazy sportowe. Wnioski: Przegląd ten – na podstawie wyników siedmiu wysokiej jakości badań – pozwala na stwierdzenie, że trening proprioceptywny/nerwowo-mięśniowy jest skuteczny w zmniejszaniu częstości występowania niektórych urazów sportowych kończyn dolnych wśród dorastających i młodych zawodników uprawiających sporty wykorzystujące piłki. Dalsze badania powinny koncentrować się na przeprowadzeniu prób porównawczych mających za zadanie wykrycie najbardziej odpowiednich i najskuteczniejszych składowych treningu zapobiegających urazom w konkretnych sportach oraz grupach populacyjnych.

Cagnie B i wsp. Ból wywołuje zmiany aktywności mięśni prostowników szyjnego odcinka kręgosłupa obserwowane w funkcjonalnym rezonansie magnetycznym. Clin J Pain 2011; 27(5):392-97

Podsumowanie

W badaniu potwierdzono, że eksperymentalnie wzbudzony ból tkanki mięśniowej zmienia aktywność mięśni szyi. Uzyskane wyniki są zgodne z rezultatami wcześniej prowadzonych badań wykorzystujących sztuczne wzbudzanie dolegliwości bólowych w innych częściach ciała.

Streszczenie

Cel: Zbadanie wpływu eksperymentalnie wzbudzonych dolegliwości bólowych na aktywację mięśni prostowników szyjnego odcinka kręgosłupa w czasie wykonywania ruchu wyprostu tej części ciała. Wyniki analizowano za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego. Metodyka: U 15 zdrowych osób obustronnie, na dwóch poziomach kręgosłupa szyjnego (C2 do C3 i C7 do Th1) sprawdzano aktywność mięśnia wielodzielnego, półkolcowego szyi i głowy oraz płatowatego głowy. Pomiary przeprowadzono w spoczynku i po wykonaniu wyprostu szyjnego odcinka kręgosłupa bez wzbudzania i po wzbudzeniu dolegliwości bólowych (domięśniowo podany roztwór soli) górnej części prawego mięśnia czworobocznego. Wyniki: Po wzbudzeniu dolegliwości bólowych aktywność mięśni wielodzielnego/ półkolcowego szyi  uległa obustronnemu zmniejszeniu na poziomie C7 do Th1 (p = 0,045). Zmian takich nie zaobserwowano w aktywności mięśnia półkolcowego głowy. Mięsień płatowaty głowy cechowały znacznie większe zmiany po lewej stronie ciała na poziomie C2-C3 (p = 0,008) i niższe zmiany po prawej stronie ciała na poziomie C7 do Th1 (p = 0,023). Dyskusja: Jest to pierwszy eksperyment, który wykazał, że ból natychmiastowo wpływa na zmianę aktywności mięśni głębokich i powierzchownych w czasie wyprostu szyjnego odcinka kręgosłupa. Wyniki badania potwierdzają, że we wstępnym okresie problemów bólowych odcinka szyjnego należy poddawać ocenie funkcję mięśni prostowników tej części kręgosłupa.

Cagnie B i wsp. Ból wywołuje zmiany aktywności mięśni prostowników szyjnego odcinka kręgosłupa obserwowane w funkcjonalnym rezonansie magnetycznym. Clin J Pain 2011; 27(5):392-97

Podsumowanie

W badaniu potwierdzono, że eksperymentalnie wzbudzony ból tkanki mięśniowej zmienia aktywność mięśni szyi. Uzyskane wyniki są zgodne z rezultatami wcześniej prowadzonych badań wykorzystujących sztuczne wzbudzanie dolegliwości bólowych w innych częściach ciała.

Streszczenie

Cel: Zbadanie wpływu eksperymentalnie wzbudzonych dolegliwości bólowych na aktywację mięśni prostowników szyjnego odcinka kręgosłupa w czasie wykonywania ruchu wyprostu tej części ciała. Wyniki analizowano za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego. Metodyka: U 15 zdrowych osób obustronnie, na dwóch poziomach kręgosłupa szyjnego (C2 do C3 i C7 do Th1) sprawdzano aktywność mięśnia wielodzielnego, półkolcowego szyi i głowy oraz płatowatego głowy. Pomiary przeprowadzono w spoczynku i po wykonaniu wyprostu szyjnego odcinka kręgosłupa bez wzbudzania i po wzbudzeniu dolegliwości bólowych (domięśniowo podany roztwór soli) górnej części prawego mięśnia czworobocznego. Wyniki: Po wzbudzeniu dolegliwości bólowych aktywność mięśni wielodzielnego/ półkolcowego szyi  uległa obustronnemu zmniejszeniu na poziomie C7 do Th1 (p = 0,045). Zmian takich nie zaobserwowano w aktywności mięśnia półkolcowego głowy. Mięsień płatowaty głowy cechowały znacznie większe zmiany po lewej stronie ciała na poziomie C2-C3 (p = 0,008) i niższe zmiany po prawej stronie ciała na poziomie C7 do Th1 (p = 0,023). Dyskusja: Jest to pierwszy eksperyment, który wykazał, że ból natychmiastowo wpływa na zmianę aktywności mięśni głębokich i powierzchownych w czasie wyprostu szyjnego odcinka kręgosłupa. Wyniki badania potwierdzają, że we wstępnym okresie problemów bólowych odcinka szyjnego należy poddawać ocenie funkcję mięśni prostowników tej części kręgosłupa.

Mok NW i wsp. Zmiany ruchomości lędźwiowego odcinka kręgosłupa u osób z dolegliwościami bólowymi tej części ciała są związane z zaburzeniem równowagi. SPINE 2010;36(1):45-52

Podsumowanie

Wyniki badania potwierdzają, że w porównaniu do osób zdrowych u pacjentów z dolegliwościami bólowymi dolnej części kręgosłupa występują zaburzenia reakcji równoważnych związanych z odpowiedzią na nieoczekiwane bodźce zewnętrzne.
Streszczenie

Projekt badania: Porównanie osób z i bez dolegliwości bólowych dolnego odcinka kręgosłupa. Cele: Badanie to miało na celu sprawdzenie  zakresu ruchomości lędźwiowego odcinka kręgosłupa oraz jakości powrotu do pozycji wyjściowej w odpowiedzi na nieoczekiwane zaburzenie postawy ciała u osób odczuwających dolegliwości bólowe kręgosłupa. Podsumowanie istniejących danych: Osoby z przewlekłymi bólami lędźwiowego odcinka kręgosłupa rzadziej wykorzystują ruchy kręgosłupa lędźwiowego do kontroli posturalnej niż osoby nieodczuwające takich dolegliwości.  Po wykonaniu dowolnego ruchu kręgosłupa osoby z przewlekłymi dolegliwościami bólowymi potrzebują więcej czasu i większych zmian postawy do odzyskania utraconej równowagi. Przypuszcza się, że ruch lędźwiowego odcinka kręgosłupa u tych osób ulega zmianie. Modyfikacja ta związana jest z gorszą kontrolą stabilności postawy w reakcji na nieoczekiwane zakłócenia równowagi. Metodyka: U 11 osób z dolegliwościami bólowymi dolnego odcinka kręgosłupa i dopasowanej grupy kontrolnej sprawdzono odpowiedź na nagłe, nieoczekiwane zaburzenie równowagi poprzez wrzucenie ciężarka do pudełka trzymanego w rękach przez osobę badaną. Za pomocą elektromagnetycznego systemu analizy ruchu sprawdzono zakres ruchomości rejonu lędźwiowo-miednicznego. Z sił reakcji podłoża wyliczono czas potrzebny do odzyskania równowagi. Wyniki: Osoby z dolegliwościami bólowymi dolnego odcinka kręgosłupa cechowało opóźnienie ruchu zgięcia kręgosłupa lędźwiowego (przemieszczenie kątowe) (grupa kontrolna – 44,9 [25,1] ms, osoby z bólami odcinka lędźwiowego – 90,2 [42,3] ms, p = 0,001) i opóźniony czas odzyskania stabilności postawy po wystąpieniu czynnika zaburzającego (grupa kontrolna – 460,4 [123,4] ms, osoby z bólami odcinka lędźwiowego – 761,0 [194,2] ms, p=0,001). Wnioski: Uzyskane dane po raz kolejny potwierdzają, że u osób z bólami dolnej części kręgosłupa dochodzi do zaburzenia równowagi. Zaburzenie to jest  związane z niewłaściwą kontrolą kręgosłupa lędźwiowego w wykorzystywanych strategiach posturalnych.

Muceli S, Farina D, Kirkesola G, Katch F, Falla D. Reduced force steadiness in women with neck pain and the effect of short term vibration. J Electromyogr Kinesiol 2010; Epub ahead of print

Foss P, Orpana A, Foss AM. ”Rehabilitation of people with fibromyalgia – short and long term effects” Fibromyalgibladet 2010;2:18-24

Burkert C. Wie hilft Neurac bei Ruckenschmertzen. Praxis Physiotherapie 2010;3:176-82

Burkert C. Unspezifische lumbale Ruckenschmertzen. Zeitschrift fur Physioterapeuten 2010;62(9):51-6

Unsgaard-Tondel M, Fladmark AM, Salvesen O, Vasseljen O. Motor Control Exercises, Sling Exercises, and General Exercises for Patients With Chronic Low Back Pain: A Randomized Controlled Trial With 1-Year Follow-up. Physical Therapy 2010;90(10):1426-40

Vasseljen O, Flademark AM. Abdominal muscle contraction thickness and function after specific and general exercises: A randomized controlled trial in chronic low back pain patients. Manual Therapy  2010;15:482-9

Dannelly BD, Otey SC, Croy T, Harrison B, Rynders C, Hertel J, Weltman A. The effectiveness of traditional and sling exercise strength training in novice women. Poster presentation. NSCA, National Conference, Orlando, July 2010

Kirkesola G. Neurac – a new treatment method for chronic musculoskeletal pain. Fysioterapeuten 2009;76(12):16-25

Brage S, Larum E, Herland K. The effect and experiences by implementing the sling training concept ”S-E-T Corporate” in Norwegian IA companies. 2005. Unpublished

Stuge B, Larum E, Kirkesola G, Vollestad N. The Efficacy of a Treatment Program Focusing on Specific Stabilizing Exercises for Pelvic Girdle Pain After Pregnancy. A Randomized Controlled Trial. SPINE 2004;29(4);351-9

Stuge B, Veierod M B, Larum E, Vollestad N. The Efficacy of a Treatment Program Focusing on Specific Stabilizing Exercises for Pelvic Girdle Pain After Pregnancy. A Two-Year Follow-up of a Randomized Clinical Trial. SPINE 2004;29(10):E197-203

Oderud T. Pilot project – Active rehabilitation and training of the elderly. Implemented 2000 – 2001. SINTEF Unimed NIS Health and rehabilitation 2001 (A 50 page report)

Kirkesola G. Sling Exercise Therapy – S-E-T. Sling Exercise Therapy – S-E-T. A concept for active treatment and training for ailments in the musculoskeletal apparatus. Fysioterapeuten 2000;12:9-16

Moe K, Thom E. The effect of regular exercise on absenteeism due to illness. Results of an intervention study. Implemented in 1997. Published in a special issue of Fysioterapeuten, December 2001

Moe K, Thom E. Musculoskeletal disorders and physical activity. Results of a long-term study. Tidsskriftet for Den norske Lageforening 1997;29:4258-61

Ljunggren AE, Weber H, Kogstad O, Thom E, Kirkesola G. Effect on sick leave due to low back pain. A randomized, comparative, long-term study. SPINE 1997;22:1610-6

Gnat R, Kokosz M, Mańka J, Wojdyła L. Zasady wykorzystania koncepcji S-E-T w usprawnianiu kobiet z poporodowymi dolegliwościami bólowymi dolnego odcinka kręgosłupa i miednicy. Praca wygłoszona na: Fizjoterapia wobec wyzwań medycyny XX wieku – XIII Kongres Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii, Łódź, 10-12.10.2003. Streszczenie w: XIII Kongres Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii. Program Kongresu. Streszczenia referatów, 15.

Kokosz M, Gnat R, Wojdyła L, Ryngier P. Podstawy teoretyczne i praktyczne metody

S-E-T. Fizjoterapia Polska, 2002, 2, 4: 319-324.

Kokosz M, Gnat R, Wojdyła L, Mańka J. S-E-T: czynna stabilizacja odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Fizjoterapia Polska, 2003, 4: 396-400.

Kokosz M, Gnat R, Wojdyła L, Mańka J. S-E-T: możliwości wykorzystania w przypadku zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych stawu biodrowego. Fizjoterapia Polska, 2004, 4, 4: 411-418.

Biały M, Kokosz M, Gnat R, Wojdyła L, Mańka J, Pasierbiński A. Neurac: czynna stabilizacja lędźwiowego odcinka kręgosłupa. Informacje Fizjoterapeutyczne (Rosja) Vol. 1 (04), 2010.

Botti M. The problem of postoperative pain: Issues for future research. International Journal of Nursing Practice 2004,10:257-63.

Artykuł, w którym przedstawiono problem pooperacyjnych dolegliwości bólowych występujących u większości pacjentów poddanych różnego rodzaju zabiegom inwazyjnym. Autor zwraca uwagę, że problem bólu jest trudny do zrozumienia mimo wielu lat badań klinicznych oraz wdrażania różnego rodzaju programów mających na celu podniesienie świadomości pacjentów w kontekście odczuwanych przez nich dolegliwości.

Graven-Nielsen T, Lund H, Arendt-Nielsen L, et al. Inhibition of maximal voluntary contraction force by experimental muscle pain. A centrally mediated mechanism. Muscle Nerve 2002,26:708-712.

Obniżenie siły mięśniowej jest zjawiskiem często towarzyszącym dolegliwościom bólowym układu mięśniowo-szkieletowego. W przeprowadzonych badaniach oceniono wpływ bólu aplikowanego eksperymentalnie na siłę skurczu izometrycznego mięśni prostujących staw kolanowy. Wyniki wskazują  zmniejszenie siły skurczu grup mięśniowych poddanych działaniu bodźca bólowego, jednak bez wpływu na mechanizm skurczu. Ból mięśniowy ma zatem wpływ na siłę skurczu mięśni, a całe zjawisko jest modulowane na poziomie centralnym.

Hides J, Gilmore C, Stanton W, Bohlscheid E. Multifidus size and symmetry among chronic LBP and healthy asymptomatic subjects. Manual Therapy 2008,13(1):43-49.

W niniejszych badaniach zostały porównane dwie grupy: pacjenci z bólem dolnego odcinka kręgosłupa (LBP) oraz osoby zdrowe. Ocenie został poddany przekrój poprzeczny lędźwiowej części mięśnia wielodzielnego. Pacjenci z chronicznymi dolegliwościami kręgosłupa prezentowali znacząco mniejszy przekrój poprzeczny tego mięśnia na poziomie dwóch najniższych segmentów. Największa dysproporcja pomiędzy prawą a lewą występowała  na poziomie L5 u pacjentów, u których objawy obejmowały jedną stronę ciała. Wyniki potwierdzają, że dolegliwości bólowe kręgosłupa lędźwiowego są związane z lokalną atrofią mięśnia wielodzielnego.

Hodges P, Holm A, Hansson T, Holm S. Rapid atrophy of the lumbar multifidus follows experimental disc or nerve root injury. Spine 2006,31(25):2926-2933.

Eksperyment oceniający zmiany mięśniowe powstające  w następstwie uszkodzenia kręgosłupa. Zarówno naruszenie integralności krążka międzykręgowego, jak i korzenia nerwowego powodowało szybką atrofię mięśnia wielodzielnego. W zależności od poziomu i typu uszkodzenia lokalizacja zmian w tym mięśniu (zmniejszenie przekroju poprzecznego) była odmienna.

Moseley L, Hodges P. Are the changes in postural control associated with low back pain caused by pain interference?  Clinical Journal of Pain 2005,21,4:323-329.

Stymulacja bodźcem bólowym w okolicy lędźwiowej powoduje opóźnienie aktywacji mięśnia poprzecznego brzucha oraz mięśnia skośnego wewnętrznego brzucha podczas szybkich ruchów kończyna górną. U większości badanych czas aktywacji powraca do normy po wyeliminowaniu bólu. Wyniki badań wskazują na zmianę strategii kontroli motorycznej okolicy lędźwiowej w obecności bodźca bólowego.

Falla D, Jull G, Hodges P. Feedforward activity of the cervical flexor muscles during voluntary arm movements is delayed in chronic neck pain. Experimental Brain Research  2004,157,1:43-48.

W badaniach porównano aktywację mięśni powierzchownych i głębokich odpowiedzialnych za zgięcie odcinka szyjnego podczas szybkich ruchów kończyna górną w grupie pacjentów z dolegliwościami bólowymi odcinka szyjnego i grupie asymptomatycznej. W grupie pacjentów zaobserwowano opóźnienie aktywacji głębokich zginaczy odcinka szyjnego, co wskazuje na zaburzenie mechanizmu sprzężenia wyprzedzającego (feedforward).

Hides J, Richardson C, Jull G. Multifidus muscle recovery is not automatic after resolution of acute, first-episode low back pain. Spine 1996,1,21(23):2763-9.

Badaniem objęto  39 pacjentów z ostrymi dolegliwościami lędźwiowego odcinka kręgosłupa. Zostali oni podzieleni na dwie grupy. W pierwszej zastosowano usprawnianie ogólne, a grupa druga została poddana dodatkowo specjalistycznemu treningowi nacelowanemu na aktywację mięśni lokalnych. Przekrój poprzeczny mięśnia wielodzielnego nie powrócił do normalnych rozmiarów w grupie pierwszej nawet po 10 tygodniach  terapii. W grupie 2 uzyskanie prawidłowych rozmiarów tego mięśnia było znacząco szybsze. Autorzy sądzą, że brak specjalistycznego treningu mięśni głębokich może być przyczyną wysokiego wskaźnika nawrotów dolegliwości bólowych dolnego odcinka kręgosłupa.

Hodges P, Richardson C. Altered trunk muscle recruitment in people with LBP with upper limp at different speeds. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation 1999,80,9:1005-1012.

Celem przeprowadzonych badań było porównanie aktywacji mięśni tułowia u osób zdrowych oraz osób z bólem odcinka lędźwiowego kręgosłupa w trakcie ruchów kończyną górną z różną prędkością. Wczesna aktywacja (aktywacja występująca przed pobudzeniem mięśnia naramiennego) m. poprzecznego i m. skośnego wewnętrznego pojawiała się niezależnie od szybkości ruchu kończyny górnej w grupie osób zdrowych. W grupie osób prezentujących objawy bólowe podczas szybkich ruchów ramienia oraz ruchów z umiarkowaną prędkością nastąpiło opóźnienie aktywacji dezaktywacja wyżej wymienionych mięśni. Podczas ruchów charakteryzujących się małą prędkością czas aktywacji mięśni tułowia nie wykazywał znaczących różnic pomiędzy badanymi grupami.

Hodges P, MoseleyL. Pain and motor control of the lumbopelvic region: effect and possible mechanisms. Journal of Electromyography and Kinesiology 2003,13,4:361-370.

Na podstawie przeprowadzonych do tej pory badań naukowych autorzy tego artykułu stawiają hipotezę, że ból pojawiający się w rejonie kompleksu biodrowo-miedniczno-lędźwiowego w niektórych przypadkach może przyczynić się do zmiany kontrolo motorycznej w tym rejonie ciała. Mechanizm tego zjawiska jest jeszcze do końca nie poznany. Konsekwencją takich zmian może być zwiększone ryzyko nawrotów dolegliwości bólowych dolnej części kręgosłupa.

Le Pera D, Graven-Nielsen T, Valeriani M, Oliviero A, Di Lazzaro V, Tonali PA, Arendt-Nielsen L. Inhibition of motor system excitability at cortical and spinal level by tonic muscle pain. Clinical Neurophysiology 2001,112,9:1633-41.

Ból mięśniowy może hamować działanie układu kontroli motorycznej. Po inhibicji na poziomie kory ruchowej, która pojawia się we wczesnej fazie dolegliwości, następuje redukcja pobudliwości motoneuronów zarówno na poziomie korowym, jak i rdzeniowym.

Moseley L, Hodges P, Gandevia S. Deep and superficial fibers of the lumbar multifidus muscle are differentially active during voluntary arm movements. Spine 2002,27,2:29-36.

Eksperyment w którym zbadano aktywność mięśnia wielodzielnego podczas ruchu kończyną górną. Głębokie włókna m. wielodzielnego cechuje inna aktywność podczas pojedynczego i powtarzanych ruchów ramienia. Wyniki niniejszych badań potwierdzają hipotezę, że powierzchowna część m. wielodzielnego odpowiedzialna jest za kontrolę orientacji kręgosłupa w przestrzeni, a warstwa głęboka tego mięśnia odpowiedzialna jest za kontrolę ruchów segmentarnych.

Panjabi M. The stabilizing system of the spine. Part I. Function,dysfunction, adaptation, and enhancement. Journal of Spinal Disorders and Techniques 1992,5,4:383-89.

Panjabi w niniejszym artykule przedstawia konceptualny model stabilności kręgosłupa. Model ten opiera się na trzech podsystemach: aktywnym (mięśnie), pasywnym (struktury bierne) oraz kontrolnym (układ nerwowy), Podsystemy te współdziałają ze sobą, a w razie zaistnienia zaburzeń w obrębie któregoś z nich mają możliwość wzajemnej kompensacji.

Panjabi M. The stabilizing system of the spine. Part II. Neutral zone and instability hypothesis. Journal of Spinal Disorders and Techniques 1992,5,4:390-397.

Druga część artykułu Panjabi’ego, w którym autor opisuje strefę neutralną jako fragment zakresu ruchu międzykręgowego, w którym struktury bierne generują najmniejszy opór. Badania in-vitro, oraz in-vivo na zwierzętach wskazują, że wielkość strefy neutralnej jest parametrem, który dobrze opisuje poziom stabilność kręgosłupa.

Brumagne S, Cordo P, Lysens R, Verschueren S, Swinnen S. The role of paraspinal muscle spindles in lumbosacral position sense in individuals with and without low back pain. Spine 2000,15,25(8):989-94.

Badania potwierdzające znaczenie informacji dośrodkowej pochodzącej z wrzecion mięśniowych mięśni przykręgosłupowych w różnicowaniu pozycji miednicy i odcinka lędźwiowego. W grupie osób z bólem występującym w obrębie dolnej części kręgosłupa pojawia się zaburzenie poczucia pozycji tej części ciała, co jest związane z zaburzeniem informacji wejściowej, a także z zaburzeniem przetwarzania tej informacji na poziomie centralnym.

Jull G, Falla D, Treleaven  J, Hodges P, Vincenzino B. Retraining cervical joint position sense: The effect of two exercise regimes.  Journal of Orthopaedic Research 2007,25,3:404-412.

Badania, które potwierdzają efektywność treningu propriocepcji oraz treningu głębokich zginaczy odcinka szyjnego (C-CF) na poczucie pozycji w odcinku szyjnym. Minimalnie lepszy wpływ na poczucie pozycji stawu miały tradycyjne ćwiczenia propriocepcji, autorzy tłumaczą to faktem, że trening C-CF odbywał się tylko w jednej płaszczyźnie.

Ludewig P, Cook T. Alterations in shoulder kinematics and associated muscle activity in people with symptoms of shoulder impingement. Physical Therapy 2000,80,3:276-91.

Badania, w których wykryto zmianę w wzorcach pobudzenia mięśni oraz  zaburzenia ustawienia łopatki u osób z zespołem cieśni podbarkowej. W grupie prezentującej objawy wykryto: ograniczoną rotację łopatki w przód w pierwszej fazie ruchu unoszenia ramienia (do 60°), zwiększone przodopochylenie łopatki, zmniejszoną aktywność m. zębatego przedniego, zwiększoną aktywność górnej części m. czworobocznego w ostatniej fazie unoszenia ramienia, zwiększoną aktywność dolnej części m. czworobocznego w drugiej fazie unoszenia ramienia (60°-120°). Autorzy uważają, że wyżej wymienione zaburzenia powinny być brane pod uwagę podczas układania programu rehabilitacji dla osób z zespołem cieśni podbarkowej.

Scott D, Jull G, Sterling M.Widespread Sensory Hypersensitivity Is a Feature of Chronic Whiplash-Associated Disorder but not Chronic Idiopathic Neck Pain. Clinical Journal of Pain 2005,21,2:175-181.

Badania, w których oceniano zaburzenia czucia w obrębie kręgosłupa szyjnego w grupie pacjentów z chronicznymi dolegliwościami tego odcinka spowodowanymi urazem typu biczowego, oraz w grupie pacjentów z bólem pochodzenia idiopatycznego. W obydwu grupach w obrębie odcinka szyjnego zaobserwowano przeczulicę, a dodatkowo w grupie z chronicznymi dolegliwościami spowodowanymi urazem biczowym zaobserwowano zwiększoną wrażliwość na bodźce mechaniczne i  termiczne.

Stuge B, Veierod MB, Laerum E, Vollestad N. The efficacy of a treatment program focusing on specific stabilizing exercises for pelvic girdle pain after pregnancy: a two-year follow-up of a randomized clinical trial. Spine 2004,15,29(10):197-203.

Badania w których oceniano długoterminowy efekt specyficznego treningu stabilizacyjnego trwającego 20 tygodni u kobiet po porodzie, u których pojawił się ból obręczy miednicznej. Po 2 latach od porodu u większości kobiet zaobserwowano znaczącą zmianę w odczuwaniu dolegliwości bólowych, a także poprawę ich stanu funkcjonalnego.

Belavý D, Richardson C, Wilson S, Rittweger J, Felsenberg D. Superficial lumbopelvic muscle overactivity and decreased cocontraction after 8 weeks of bed rest. Spine 2007, ,32(1):E23-9.

Autorzy niniejszego artykułu zbadali wpływ 8 tygodni unieruchomienia w łóżku na aktywność mięsni okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Wyniki ujawniły hiperaktywność mięśni powierzchownych wraz ze zmniejszoną ich kokontrakcją. Obserwacje te mogą odzwierciedlać zmiany w kontroli stabilności tego odcinka. Co ciekawe były one obecne nawet po roku po przeprowadzonych badaniach, co świadczyć może o ich trwałym charakterze.

Lear L, Gross M. An electromyographical analysis of the scapular stabilizing synergists during a push-up progression. Journal of Orthopaedic and Sports Physical Therapy 1998,28,3:146-57.

Celem badań była identyfikacja wpływu zmian poziomu trudności w wykonywaniu tzw. “pompki” na aktywność mięsni stabilizujących łopatkę. Dane uzyskane poprzez wykorzystanie elektromiografii powierzchownej zostały zebrane z mięśni: zębaty przedni, górna i dolna część mięśnia czworobocznego. Wykryto zmianę aktywacji mięśnia zębatego przedniego i górnej części m. czworobocznego występującą wraz ze wzroste poziomu trudności wykonywanego ćwiczenia. Badania te potwierdzają zasadność klinicznego wykorzystania progresji “pompki” jako ważnego elementu rehabilitacji kończyny górnej.

Sapsford R, Hodges P, Richardson C, Cooper D, Markwell S, Jull G. Co-activation of the abdominal and pelvic floor muscles during voluntary exercises. Neurourology Urodynamics 2001,20(1):31-42.

Wyniki eksperymentu wskazują na to, że aktywacja mięśni brzucha jest normalną odpowiedzią podczas ćwiczeń mięśni dna miednicy u osób nie posiadających objawów dysfunkcji w obrębie tej grupy mięśniowej, oraz dostarczają dowodu na to, że specyficzne ćwiczenia mięśni brzucha wywołują jednoczesna aktywację mięśni dna miednicy.

Matias R, Pascoal A. The unstable shoulder in arm elevation: a three-dimensional and electromyographic study in subjects with glenohumeral instability. Clinical Biomechanics 2005,21,1:S52-8.

W niniejszym artykule autorzy podkreślają, że zaburzenia rytmu łopatkowo-ramiennego i związana z nimi zmieniona aktywność poszczególnych mięsni stabilizujących łopatkę, mogą wpływać na prawidłowe położenie głowy kości ramiennej w panewce stawu ramienno-łopatkowego, czego rezultatem może stać się niestabilność tego stawu.

Roy J, Moffet H, Hébert J, Lirette R.Effect of motor control and strengthening exercises on shoulder function in persons with  impingement syndrome: A single-subject study design” Manual Therapy 2009,14,2:180-8.

Ocena 4 tygodniowego programu ćwiczeń kontroli motorycznej i ćwiczeń wzmacniających na funkcję stawu barkowego u osób z zespołem cieśni podbarkowej. Pierwsza faza usprawniania charakteryzowała się nauką poprawnego wykonania ruchu (bez bólu), ćw. od biernego ruchu przez wspomagany po ruch czynny, jeśli dana osoba poprawnie wykonała ruch odwiedzenia i odwiedzenia (90°) z rotacją zewnętrzną (ocena fizjoterapeuty) przechodziła do ćwiczeń siłowych, które składały się z: uniesienia ramienia z obciążeniem 0,45 kg bez dolegliwości bólowych, rotacji wew. i zew. z elastyczną taśmą, pompek w pozycjach od wertykalnej przy ścianie po horyzontalną, przywiedzenia horyzontalnego z ciężarkiem w pozycji leżenia na plecach. U wszystkich badanych nastąpiła poprawa funkcji i zmniejszenie dolegliwości bólowych, powiększeniu uległ zakres ruchomość łopatki w płaszczyźnie strzałkowej. Pojawił się także wzrost siły mięśniowej odwodzicieli i rotatorów zewnętrznych stawu barkowego.

Tsauo J, Cheng P, Yang R. The effects of sensorimotor training on knee proprioception and function for patients with knee osteoarthritis: a preliminary report. Clinical Rehabilitation 2008,22(5):448-57.

Badaniami zostały objęte osoby w wieku 50-70, stworzono 2 grupy (ćwicząca i kontrolna). Grupa osób ćwiczących trenowała przez 8 tygodni – ćwiczenia wykonywano z zamkniętymi i otwartymi oczami. Ocenie poddano poczucie pozycji w stawie kolanowym (odtworzenie danej pozycji w łańcuchu kinematycznym zamkniętym). Pacjenci którzy ukończyli 8 tygodniowy trening poprawili odczucia proprioceptywne (aktywne odtwarzanie pozycji),  a także polepszył się ich stan funkcjonalny (zmniejszenie odczuć ograniczeń funkcjonalnych).

Muceli S, Farina D, Kirkesola G, Katch F, Falla D. Reduced force steadiness in women with neck pain and the effect of short term  vibration. Journal of Electromyography and Kinesiology 2011, 21(2):283-90.

Badania w których oceniano wpływ wibracji na zdolność stałego utrzymania siły przez mięśnie zginające odc. szyjny u osób prezentujących objawy bólowe. Wyniki potwierdziły pozytywny wpływ wibracji u pacjentów z bólem odcinka szyjnego, wyrażony podniesieniem zdolności stałego utrzymania siły. Zastosowanie wibracji nie przyczyniło się do znaczących zmian w grupie asymptomatycznej.

Jull G, Falla D, Vincenzino B, Hodges P. The effect of therapeutic exercise on activation of the deep cervical muscles in people with chronic neck pain. Manual Therapy 2009,14,6:696-701.

Badanie wpływu treningu z niskim i wysokim obciążeniem na aktywację mm. głębokich odc. szyjnego podczas cranio-cervical flexion test (CCFT), a także aktywację tych mięśni podczas szybkich ruchów ramienia (zgięcie, wyprost). Grupa 46 kobiet z chronicznymi dolegliwościami odc. szyjnego trwającymi dużej niż 3 miesiące została podzielona na 2 podgrupy. W pierwszej prowadzono trening o niskim obciążeniu, w drugiej trening siłowy. Ćwiczenia trwały 6 tygodni codziennie 2 razy po 10-20 min. Grupa pierwsza – ćwiczenia nakierowane na aktywację m. długiego głowy i szyi z wyłączeniem aktywności m. mostkowo-obojczykowo-sutkowatego i mm. pochyłych, nauka ruchu rotacji głowy w płaszczyźnie strzałkowej, następnie trening przy użyciu Stabilizera. Grupa druga  –  podnoszenie głowy z pozycji lezącej w pełnym zakresie ruchu z różnym obciążeniem. Po 6 tygodniach ćwiczeń zaobserwowanozniesienie dolegliwości bólowych w obydwu grupach. Trening o niskim obciążeniu wywołał znaczący wzrost poziomu aktywacji mięśni głębokich (polepszenie wzorców aktywacji w CCFT), a także poprawa w  poziomie aktywacji tych mięśni podczas ruchów ramienia we wszystkich kierunkach.